Grondslagen van de biologie

Biologie is de natuurwetenschap die levende wezens en daarmee samenhangende verschijnselen bestudeert. Kenmerkend voor levende wezens is de combinatie van stofwisseling, gevoeligheid voor prikkels, het vermogen een eigen constant inwendig milieu te handhaven en vermeerdering. Deze eigenschappen resulteren samen in de instandhouding van het organisme en van de soort waartoe het behoort.

Onder de biologie vallen uiteenlopende deelgebieden als de biochemie, de ecologie, de ethologie - de studie van dierlijk gedrag, en de paleontologie of fossielenleer.

De veelvuldig geciteerde uitspraak hierboven geeft aan hoe belangrijk de evolutietheorie is als basis voor de biologie. Een ander verbindend element in de biologie is de celtheorie: al het leven bestaat uit levende cellen. En ten slotte gaat de biologie er praktisch van uit dat leven het resultaat is van chemische en fysische processen; de hedendaagse biologie benadert het leven op een materialistische wijze volgens de wetenschappelijke methode. Dit uitgangspunt en genoemde basale theorieën vormen samen al geruime tijd de grondslag van de biologie.

Het feit dat biologie een natuurwetenschap is, maakt dat experimentele en kwantitatieve benaderingen en causale verklaringen overheersen.

Lees meer...

Evolutie

De evolutietheorie is een essentiële theorie binnen de biologie. Deze werd in 1859 gepubliceerd in het boek On the Origin of Species door Charles Darwin. De theorie is sindsdien uitgebreid met inzichten uit de genetica en deze uitbreiding staat ook bekend als de moderne synthese of het neodarwinisme.

Categorie: Evolutie

Ontstaan van het leven

Hoe het leven is ontstaan is nog niet precies bekend. In de biologie is de evolutietheorie richtinggevend voor het verklaren van de ontwikkeling van het leven tot de huidige levensvormen. Ook de stap naar de eerste primitieve levensvormen, het ontstaan van het leven, wordt als een natuurlijke proces gezien waarbij niet-levende materie, zoals eenvoudige organische verbindingen de basis vormde.

Biochemie

De biochemie en moleculaire biologie bestuderen de eigenschappen van chemische stoffen (biomoleculen en mineralen) die in organismen voorkomen. Een belangrijk hoogtepunt was de ontrafeling van de moleculaire structuur van DNA in 1959 door Francis Crick en James Watson.

Categorie: Biochemie

Genetica

De genetica onderzoekt hoe eigenschappen van organismen overerven. De eerste experimentele resultaten werden in 1865 gepubliceerd door Gregor Mendel, de zogenaamde wetten van Mendel.

Portaal: Genetica

Categorieën: Genetica - Bio-informatica

Taxonomie

De taxonomie is de wetenschap van het vinden, beschrijven en indelen van organismen. Een belangrijke persoon is Carl Linnaeus die de binomiale nomenclatuur introduceerde.

Lijsten: Dieren - Planten | Categorie: Taxonomie

Virologie en microbiologie

De virologie bestudeert virussen en de microbiologie bestudeert microscopische organismen. De eerste werden waargenomen door Antoni van Leeuwenhoek in 1679.

Categorieën: Microbiologie - Virus - Infectieziekte

Ecologie

De ecologie houdt zich bezig met de relaties tussen soorten onderling en met hun omgeving. In de populatiebiologie worden mathematische modellen gemaakt.

Categorieën: Ecologie - Exoot | Lijst: Ecologie van A tot Z

Vegetatiekunde

Richt zich op de relatie tussen plantensoorten onderling. Een belangrijk deel is de plantensociologie.

Categorieën: Ecologie, Vegetatiekunde, Plantengemeenschap, Syntaxonomie

Lijst: Vegetatiekunde van A tot Z

Ethologie

Bestudeert het gedrag van dieren (Frisch, Lorenz, Tinbergen). Maakt gebruik van objectieve beschrijvingen van gedrag.

Biologie van de mens

De mens is biologisch gezien een diersoort. Veel onderzoek grenst aan geneeskunde.

Biologie en samenleving

Verbonden met natuurbescherming en landbouw, maar ook bij gezondheid en voedsel.

Categorieën: Natuur - Milieu - Exoot | Lijsten: Natuur en milieu van A tot Z

En verder

Biologie van A tot Z - Ontwikkelingsbiologie (categorie) - Embryologie - Fysiologie - Dierenanatomie - Plantenanatomie - Nederlands Instituut voor Biologie - Toxicologie - Celbiologie - Plantenveredeling - Nematologie