Marcellin Berthelot

Marcellin Berthelot
Algemene informatie
Geboortenaam	Pierre Eugène Marcellin Berthelot
Geboortedatum	25 oktober 1827 (niet nader gespecificeerde kalender, verondersteld Gregoriaanse kalender)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15]
Geboorteplaats	voormalig 7e arrondissement van Parijs[16]
Overlijdensdatum	18 maart 1907 (niet nader gespecificeerde kalender, verondersteld Gregoriaanse kalender)[17][1][2][4][18][5][6][19][7][8][9][10][11][12][13][14]
Overlijdensplaats	Parijs[20][21][17]
Doodsoorzaak	hartinfarct
Begraafplaats	Panthéon
Wijze van overlijden	natuurlijke dood
Werk
Beroep	scheikundige, politicus, esperantist, natuurkundige, academisch docent[22]
Werkveld	fysische chemie, organische chemie, organische verbinding, politiek, scheikunde
Werkgever(s)	Collège de France
Functies	onverwijderbaar senator, Q36400359, Frans minister van Buitenlandse Zaken, Perpetual Secretary, seat 40 of the Académie française
Promovendi	Paul Sabatier
Studie
School/universiteit	Lycée Henri-IV, Faculté des sciences de Paris
Kunst
Stroming	vrijdenkerij
Beïnvloed door	Antoine-Jérôme Balard
Familie
Echtgenoot	Sophie Berthelot
Vader	Jacques-Martin Berthelot
Kinderen	Philippe Berthelot, André Berthelot, René Berthelot, Daniel Berthelot
Persoonlijk
Talen	Esperanto, Frans
Schrijftaal	Frans
Diversen
Lid van	Royal Society, Société Philomathique de Paris, Académie française, Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen, Franse Academie van Wetenschappen, Russische Academie van Wetenschappen, Hongaarse Academie van Wetenschappen, American Academy of Arts and Sciences, Roemeense Academie, Académie Nationale de Médecine, Accademia Nazionale dei Lincei, Russische Academie van Wetenschappen, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL, Beierse Academie van Wetenschappen en Geesteswetenschappen, Amerikaanse Nationale Wetenschapsacademie, Turijnse Academie van Wetenschappen
Prijzen en onderscheidingen	Grootkruis in het Legioen van Eer, Copley Medal (1900),[23] Orde van Verdienste voor Kunst en Wetenschap, Davy-medaille (1883),[24] Concours général, Lid van de American Academy of Arts and Sciences, Buitenlands lid van de Royal Society (13 december 1877)[25]
Nominaties	Nobelprijs voor Scheikunde (1901),[26] Nobelprijs voor Scheikunde (1902),[26] Nobelprijs voor Scheikunde (1903),[26] Nobelprijs voor Scheikunde (1904),[26] Nobelprijs voor Scheikunde (1906),[26] Nobelprijs voor Scheikunde (1907)[26]
Archieflocatie(s)	Universiteitsarchief van ETH Zürich[27]
graf

Pierre Eugène Marcellin Berthelot (Parijs, 29 oktober 1827 - aldaar, 18 maart 1907) was een Frans scheikundige en politicus.

Berthelot maakte in 1854 naam met zijn proefschrift, Sur les combinaisons de la glycerine avec les acides, dat eerder werk door Eugène Chevreul uitbouwde. In 1859 werd hij benoemd tot hoogleraar organische chemie aan de École Supérieure de Pharmacie, en in 1865 accepteerde hij de speciaal voor hem ingestelde leerstoel organische chemie aan het Collège de France. Hij verkreeg het lidmaatschap van de Académie de Médecine in 1863, en in 1873 van de Académie des Sciences waarin hij vanaf 1889 de rol van permanent secretaris op zich zou nemen (als opvolger van Louis Pasteur). Tijdens de Frans-Pruisische Oorlog bemoeide hij zich als patriot actief met de verbetering van het Franse wapentuig. Hij werd inspecteur-generaal voor hoger onderwijs in 1876, en werd verkozen tot senator in 1881. Als atheïst werd hij tussen 1886 en 1887 minister voor openbaar onderwijs in het kabinet van René Goblet, en in 1895 en 1896 was hij minister van buitenlandse zaken in het kabinet van Léon Bourgeois. In 1900 werd Berthelot verkozen tot lid van de Académie française.

In zijn chemisch werk ontdekte hij de synthese-routes voor vele koolwaterstoffen, vetten, suikers, en bewees daarmee dat organische scheikundige verbindingen kunnen worden bereid met behulp van dezelfde scheikundige technieken als anorganische verbindingen. Tegen de notie dat van oorsprong natuurlijke stoffen synthetisch konden worden nagemaakt bestond toentertijd theologische en filosofische weerstand, omdat ze werden beschouwd als zijnde afkomstig van de (goddelijke) schepping. In zijn latere werk richtte hij zich op de wetenschapsgeschiedenis van de scheikunde: met name de alchemie, de naamgever van de moderne chemie, en de chemie van de klassieke wereld. In 1900 kreeg Berthelot de Copley Medal.

Berthelot herontdekte in 1860 het door de Britse chemicus Edmund Davy in 1836 uitgevonden ethyn, en gaf er toen de naam acetyleen aan. Acetyleen geeft bij verbranding met zuurstof zeer hoge temperaturen en wordt gebruikt voor het lassen en snijden van metalen. In die tijd was dit een zeer revolutionaire ontwikkeling bij de bewerking en verwerking van metalen.

• 
  La Révolution chimique, 1890