Liesbeth Schlichting
| Liesbeth Schlichting | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonlijke gegevens | ||||
| Titelatuur/graad | dr. | |||
| Volledige naam | Johanna Elisabeth Paulina Theresia Schlichting | |||
| Geboortedatum | 1 november 1938 | |||
| Geboorteplaats | Amsterdam | |||
| Overlijdensdatum | 24 januari 2026 | |||
| Nationaliteit | ||||
| Beroep | Orthopedagoog, onderzoeker, testontwikkelaar | |||
| Academische achtergrond | ||||
| Alma mater | Universiteit Utrecht | |||
| Opleiding/studierichting | Sociale Wetenschappen, Orthopedagogiek | |||
| Proefschrift | Discovering syntax: an empirical study in Dutch language acquisition (1996) | |||
| Promotor(s) | Prof. dr. W.J.M. Levelt | |||
| Wetenschappelijk werk | ||||
| Vakgebied(en) | Orthopedagogiek, taalverwerving, logopedie | |||
| Bekend van | Schlichting Testen, TARSP, FIT | |||
| ||||
Johanna Elisabeth Paulina Theresia (Liesbeth) Schlichting (Amsterdam, 1 november 1938[1] – 24 januari 2026[2]) was een Nederlandse orthopedagoog, onderzoeker en testontwikkelaar voor het logopedische werkveld, gespecialiseerd in taalverwerving en grammaticale ontwikkeling bij kinderen. Zij is vooral bekend als ontwikkelaar van de Schlichting Testen voor taalbegrip en taalproductie, de spontane taalanalysemethode TARSP en het behandelprogramma FIT.[3] Haar werk wordt binnen het logopedische en orthopedagogische werkveld gebruikt bij de diagnostiek en behandeling van kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS).
Levensloop
[bewerken | brontekst bewerken]Jeugd en opleiding
[bewerken | brontekst bewerken]Schlichting werd geboren in Amsterdam als zesde kind in een gezin van twaalf. In 1956 behaalde zij het eindexamen van de Middelbare Meisjesschool aan het Rooms-Katholiek Lyceum voor Meisjes Fons Vitae. In 1961 behaalde zij de akte M.O.a Engelse taal. Aansluitend werkte zij acht jaar als lerares Engels in het middelbaar onderwijs.[3]
In 1974 begon zij de studie Sociale Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht. In 1981 studeerde zij cum laude af in de orthopedagogiek op een scriptie getiteld Functionele systematische taaltherapie op grammaticale basis. Haar wetenschappelijke belangstelling richtte zich daarbij met name op taalverwerving en grammatica.[3]
Wetenschappelijke loopbaan
[bewerken | brontekst bewerken]Na haar afstuderen werkte Schlichting haar scriptie verder uit in een onderzoeksproject dat in 1987 resulteerde in de publicatie van de Taal Analyse Remediëring en Screening Procedure (TARSP). In 1988 verscheen, in samenwerking met logopedist Trudi de Koning, Functionele Imitatie van Taalstructuren (FIT).[4] Deze methoden werden breed toegepast binnen de logopedie en de orthopedagogiek.
Van 1990 tot 2010 was Schlichting als onderzoeksfellow verbonden aan de Universiteit Groningen. Zij hield zich daar bezig met de ontwikkeling en herziening van taaltests, waaronder de Nederlandse versies van de Reynell Test voor Taalbegrip, de Schlichting Test voor Taalproductie (1995) en latere uitbreidingen daarvan. De hernormeerde Reynell Test voor Taalbegrip werd in 2010 hernoemd tot de Schlichting Test voor Taalbegrip.[5] Tot haar testontwikkelingen behoren tevens de ouderrapportage-instrumenten voor woordenschatbegrip en -productie en de Nederlandse bewerking van de Peabody Picture Vocabulary Test (PPVT).[6]
Schlichting begon vervolgens met de voorbereiding van haar proefschrift, dat een theoretische voortzetting vormde van TARSP. Dit onderzoek werd tijdelijk onderbroken door haar betrokkenheid bij het onderzoeksproject Meten van Taalbegrip en Taalproduktie, waaraan zij tot 1995 werkte. Op 4 december 1996 promoveerde zij op de grammaticale ontwikkeling van Nederlandse kinderen tot vier jaar onder supervisie van taalkundige Pim Levelt. Haar promotie vond plaats aan de Katholieke Universiteit Nijmegen; haar proefschrift had de titel Discovering Syntax: a study in Dutch language acquisition.[1]
Schlichting publiceerde een groot aantal wetenschappelijke artikelen en ontwikkelde diverse testen en methodes die decennialang breed zijn toegepast binnen de logopedie en taalkunde. Haar werk vormde de basis voor vervolgonderzoek, waaronder een bruikbaarheidsstudie naar de FIT-behandelmethode binnen peuterbehandelgroepen en de ontwikkeling van een webapplicatie voor Semi-Automatische Spontane TaalAnalyse (SASTA).[7]
Naast publicaties voor vakgenoten richtte zij zich ook op een breder publiek. In 2004 produceerde zij een Gebarenscheurkalender en in 2010 verscheen Mijn eerste Van Dale, waaraan zij meewerkte.
Praktijk en onderwijs
[bewerken | brontekst bewerken]Naast haar wetenschappelijk onderzoek was Schlichting vanaf 1980 werkzaam als praktiserend orthopedagoog, onder andere bij Auris in het speciaal onderwijs voor slechthorende kinderen en kinderen met een TOS. Tussen 1980 en 1998 werkte zij als orthopedagoog op de Foniatrie van het Academisch Ziekenhuis Utrecht. In deze periode verrichtte zij klinisch werk en schreef zij haar proefschrift over grammaticale aspecten van de taalontwikkeling van Nederlandse kinderen. Van 1995 tot 2006 werkte Schlichting als orthopedagoog bij de Koninklijke Effatha Guyot Groep in Voorburg en Zoetermeer. Ze leidde er onder andere een project gericht op de ontwikkeling van een leescurriculum voor dove kinderen.
Latere jaren
[bewerken | brontekst bewerken]Ook op latere leeftijd bleef Schlichting actief binnen het werkveld. Zij gaf scholing over diagnostiek bij meertalige kinderen en bleef betrokken bij nieuwe ontwikkelingen, zoals onderzoek naar taaldiagnostiek bij meertalige kinderen en het effect van het leren van versjes op de taalontwikkeling in de reguliere kleuterklas. In 2024 verscheen versie 3 van de Schlichting Test voor taalbegrip. Hier was Liesbeth Schlichting nog nauw bij betrokken.[8]
Schlichting overleed op 24 januari 2026 op 87-jarige leeftijd.[2] Binnen het werkveld van taal en spraak wordt zij gezien als een invloedrijke onderzoeker op het gebied van taalontwikkeling en diagnostiek bij kinderen, met bijzondere aandacht voor kinderen met spraak- en taalstoornissen en voor meertaligheid.[2]
Publicaties (selectie)
[bewerken | brontekst bewerken]Proefschrift
[bewerken | brontekst bewerken]- (en) Schlichting, Liesbeth (1996). Discovering Syntax: a study in Dutch language acquisition. Nijmegen University Press. ISBN 9789057100130.
Boeken
[bewerken | brontekst bewerken]- Schlichting, Liesbeth (2004). Gebarenscheurkalender. Van Tricht Uitgeverij, Twello.
- Schlichting, Liesbeth (2 april 2010). Mijn eerste Van Dale in huis. Van Dale. ISBN 9789066486430.
Artikelen
[bewerken | brontekst bewerken]- Verhulst-Schlichting, L. (1983). Een indeling in taalstoornissen en taalproblemen. Logopedie en Foniatrie 55: 116–125
- Schlichting, L. (1988). TARSP: Grammaticale ontwikkeling van een tot vier jaar. Toegepaste Taalwetenschap in Artikelen 1: 81–92
- (en) Schlichting, J.E.P.T., H.C. Lutje Spelberg (2003). A test for measuring syntactic development in young children. Language Testing 20 (3): 241–267
- Schlichting, L., P. Dekker (2018). Meertalige kleuters met en zonder TOS. Nederlands Tijdschrift voor Logopedie 90 (2): 18–24
Test(handleiding)en
[bewerken | brontekst bewerken]- Schlichting, Liesbeth (2005). Peabody Picture Vocabulary Test-III-NL. Nederlandse versie. Handleiding.. Harcourt Test Publishers, Amsterdam.
- Schlichting, Liesbeth, Iris Duinmeijer & Maaike Diender (5 december 2024). Afnamehandleiding Schlichting Test voor Taalbegrip-3. BSL Media & Learning.
- Schlichting, Liesbeth, Iris Duinmeijer & Maaike Diender (5 december 2024). Afnamehandleiding Schlichting Test voor Taalproductie-3. BSL Media & Learning.
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 Schlichting 1996, p. Titelblad.
- 1 2 3 Kempen, Marike, In memoriam Liesbeth Schlichting. VHZ online (Van Horen Zeggen - Kennisplatform over TOS, doofheid en slechthorendheid) (2026-01). Geraadpleegd op 30 januari 2026 – via MailChimp.
- 1 2 3 Schlichting 1996, p. 218.
- ↑ Zwitserlood, Rob, Effectiviteit en bruikbaarheid van FIT-Digitaal in TOS behandelgroepen van Auris: een pilotstudie. VHZ online (Van Horen Zeggen - Kennisplatform over TOS, doofheid en slechthorendheid) (13 februari 2019). Geraadpleegd op 30 januari 2026.
- ↑ van Eldik, Margaretha Corstiana Maria (17 september 1998). Meten van taalbegrip en taalproductie. Rijksuniversiteit Groningen, p. 57-86. ISBN 9071000753.
- ↑ Schlichting 2005.
- ↑ SASTA: Semi-Automatische SpontaneTaalAnalyse. Universiteit Utrecht (2026). Geraadpleegd op 30 januari 2026.
- ↑ Schlichting, Duinmeijer & Diender 2024.