Brontekst bekijken van Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis

← Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis

U hebt geen toestemming om deze pagina te bewerken, want:

Uw IP-adres bevindt zich in een bereik dat op alle wiki’s van de Wikimedia Foundation geblokkeerd is.

Deze blokkade is ingesteld door ‪Jon Kolbert‬. De opgegeven reden is Open proxy/Webhost: See the help page if you are affected .

Aanvang blokkade: 21 feb 2024 07:38
Einde blokkade: 21 feb 2029 07:38

Uw huidige IP-adres is 34.228.242.221. Het geblokkeerde bereik is 34.228.0.0/16.

Vermeld alle bovenstaande gegevens als u ergens op deze blokkade reageert.

Als u denkt dat u per abuis bent geblokkeerd, kunt u aanvullende informatie en instructies vinden in de Stewards Block Wizard.

U kunt de brontekst van deze pagina bekijken en kopiëren.

{{Infobox archief
| naam            = Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis
| afbeelding      = Internationaal Instituut Voor Sociale Geschiedenis, Cruquiusweg.JPG
| onderschrift    = Het gebouw van het IISG aan de [[Cruquiusweg (Amsterdam)|Cruquiusweg]] te Amsterdam (2016)
| andere naam     = IISG
| opgericht       = 25 november 1935
| gesloten        = 
| locatie         = Cruquiusweg 31, [[Amsterdam]]
| type            = Algemeen
| aantal in bezit = 
| bezoekers       = 
| directeur       = [[Leo Lucassen]]
| medewerkers     = 
| toegang         = publiek
| lid van         = [[Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen|KNAW]]
| website         = https://socialhistory.org/nl
| afbeelding2     = Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis.jpg
| onderschrift2   = De studiezaal van het IISG (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis), 2014
| portaal         = Geschiedenis
| extra portaal   = Mens & Maatschappij
| extra portaal2  = Amsterdam
}}
Het '''Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis''' (IISG) is een [[onderzoeksinstituut]] in [[Amsterdam]] dat collecties over werk en arbeidsverhoudingen verzamelt en de wereldwijde [[sociale geschiedenis]] onderzoekt.

==Geschiedenis==
Het IISG werd in 1935 opgericht door professor [[Nicolaas Posthumus]]. De officiële opening vond plaats op 11 maart 1937.<ref>[https://iisg.amsterdam/nl/over/geschiedenis/nicolaas-wilhelmus-posthumus  iisg.amsterdam, geschiedenis Nicolaas Posthumus]</ref> [[Nicolaas Posthumus]] was twee decennia eerder al de oprichter van het [[Nederlandsch Economisch-Historisch Archief]] (NEHA) en werd tien jaar later de stichter van het [[NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies|Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie]]. De aanleiding in 1935 was de gewenste redding van de archieven van de [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands]], waaronder ook het Marx-Engelsarchief. Daarvoor moest een veilig onderdak worden gevonden vanwege de politieke toestand in nazi-Duitsland.<ref>[https://socialhistory.org/nl/over/posthumus Biografische schets van Nicolaas Posthumus op website IISG]. [https://web.archive.org/web/20190411104953/https://socialhistory.org/nl Gearchiveerd] op 11 april 2019.</ref> Daarbij kwam niet veel later het archief van de Spaanse [[trotskisme|trotskisten]].

Sinds 1979 is het een instituut van de [[Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen]] (KNAW). Sinds 1989 is het tezamen met het NEHA en (tot medio 2017)<ref>[http://www.beeldengeluid.nl/persmuseum Website Beeld & Geluid / Persmuseum]</ref> met het [[Persmuseum]] gehuisvest in het voormalige cacaopakhuis Koning Willem I aan de [[Cruquiusweg (Amsterdam)|Cruquiusweg]] te Amsterdam.

Toen het IISG zijn behuizing in Amsterdam-Oost betrok, verhuisde het NEHA eveneens (vanuit Den Haag) en gingen beide instituten nauw samenwerken. In 2005 werden de uitvoerende taken van het NEHA ondergebracht bij het IISG. Sindsdien brengt het IISG aan het NEHA jaarlijks een rapportage uit over de uitvoering van de taken op het gebied van de economische geschiedenis.

==Archieven==
Het IISG verzamelt archieven en data om onderzoekers te faciliteren.  De (politiek gevoelige) collecties zijn eigendom van – of in bruikleen afgestaan aan – de Stichting IISG. Het instituut herbergt diverse collecties, onder andere archieven van [[Karl Marx]] en [[Friedrich Engels]],<ref>[https://socialhistory.org/nl/nieuws/digitalisering-archieven-marx-en-engels Digitalisering archieven Marx en Engels], Website IISG sept. 2014. [https://web.archive.org/web/20190411104953/https://socialhistory.org/nl Gearchiveerd] op 11 april 2019.</ref> en uiteenlopende collecties als die van [[Provo]], de [[Vereniging van Dienstplichtige Militairen|VVDM]], de [[Federatie Nederlandse Vakbeweging|FNV]], de [[Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA]] en [[Sociaal-Democratische Arbeiderspartij|SDAP]], het ''[[Algemeen Handelsblad]]'', [[Arthur Lehning]], [[Anton Constandse]], [[Karl Kautsky]], [[Lev  Trotski]], [[Emma Goldman]], de [[Rote Armee Fraktion]] en [[Hans Janmaat]].

==Publicaties==
In opdracht van de beide instituten gezamenlijk geeft [[Amsterdam University Press]] viermaal per jaar het [[Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis]] uit. Het eigen Engelstalige wetenschappelijke tijdschrift van het IISG ''International Review of Social History'' wordt uitgegeven door [[Cambridge University Press]] en verschijnt driemaal per jaar, met een supplement.

==Gebouw==
Het gebouw dateert uit 1962/1963 toen hier naar een ontwerp van [[architect]]en [[Cornelis Wegener Sleeswijk]] en S.J.S. Wichers een nieuwe douaneloods werd neergezet. Het gebouw kende toen een begane grond met een hoogte van zeven meter met daarop nog vier verdiepingen van vier meter hoog. Het was circa 80 meter breed en 30 meter diep. Het gebouw zelf wordt gedragen door een zwaar uitgevoerd skelet met zuilen met een doorsnee van 90 tot 180 cm. De gevel was opgetrokken van dunnen betonnen elementen; het dak werd gedragen door een relatief lichte staalconstructie. Het gebouw kreeg de naam Pakhuis Koning Willem I, omdat hij verantwoordelijk was voor de invoer van de (toenmalige) douanewetgeving.<ref>[https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ABCDDD:010837628:mpeg21:a0216 Het Parool, 15 mei 1953, Nieuw pakhuis gereed]</ref> In 1988 begonnen de werkzaamheden om het pakhuis om te bouwen naar een “pakhuis vol sociale geschiedenis” (Het Parool, 10 mei 1988). Onder begeleiding van atelier PRO (die hier in de buurt ook verantwoordelijk was voor de [[Entrepotbrug]], [[Watertoren Entrepot-West]] en [[brug 1940]]) werd herbestemming een feit. Hiermee werd het gebouw van de sloop gered, want de [[Amsterdam (gemeente)|gemeente Amsterdam]] wist niet goed wat ze met het verlaten pand aanmoest. Atelier PRO had net ervaring met archiefgebouwen opgedaan bij de bouw van het Algemeen Rijksarchief in [[Den Haag]]. Het gebouw kon behouden worden, mede omdat de zware constructie het zware papieren archief kon dragen. De grootste verandering vond plaats aan de achterzijde, daar waar een overdekt laadperron aan het water was gemaakt. Door de hoogte van de begane grond kon een extra tussenvloer aan de stevige kolommen gehangen worden. Bovendien kwam er een vide in S-vorm, die doet denken aan de vorm van de Entrepotbrug. <ref>[https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ABCDDD:010857088:mpeg21:a0196 De Volkskrant, 23 mei 1989, Koninklijke behuizing voor Marx en Engels]</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.atelierpro.nl/nl/projects/88/internationaal-instituut-voor-sociale-geschiedenis-iisg |titel=atelier PRO |bezochtdatum=2019-08-25 |archiefdatum=2024-07-19 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20240719092023/https://www.atelierpro.nl/nl/projects/88/internationaal-instituut-voor-sociale-geschiedenis-iisg |dodeurl=ja }}</ref> De renovatie leverde atelier PRO de [[Betonprijs]] [[1989]] op.

== Afbeeldingen van collectie (selectie) ==
<gallery widths="180" heights="180">
IISG1937.JPG|Diner ter gelegenheid van de officiële opening van het Instituut op 11 maart 1937 <ref>[https://www.iisg.nl/rebels/sites/default/files/werken-voor-de-arbeid.pdf iisg.nl, werken voor de arbeid.pdf]</ref>
Bakunin Membership Card.jpg|[[Michail Bakoenin|Bakunin]] Archief (IISG)
Iishmarx.jpg|[[Manifest van de Communistische Partij]] (Handschrift Karl Marx)
Vegetarische Bode.jpg|[[Vegetarische bode: orgaan van den Nederlandschen Vegetariersbond: maandblad gewijd aan de belangen van het vegetarisme|Vegetarische Bode]]<br>(van [[Daniël de Clercq]])
Nicolaas Posthumus.jpg|Posthumus tijdens een persconferentie in november 1936 over gestolen documenten van [[Lev Trotski]]
</gallery>

==Zie ook==
*[[Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis]]
*[[Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis]]
*[[Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland]] (BWSA)
*[[KADOC]]
*[[Staatsarchief]]

==Externe links==
*[https://socialhistory.org/nl Website van het IISG]
*[https://www.neha.nl/ Website van het NEHA]

{{Appendix}}
{{Coor title dms|52|22|8.3|N|4|56|21.86|E|scale:1563_region:NL}}
{{Commonscat|Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis}}
[[Categorie:Onderzoeksinstituut in Nederland]]
[[Categorie:Socialisme]]
[[Categorie:Sociale geschiedenis]]
[[Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Oost]]
[[Categorie:Archief in Amsterdam]]
[[Categorie:Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen]]
[[Categorie:Socialistische zuil]]

In deze pagina ingevoegde pagina’s:

Sjabloon:Appendix (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Sjabloon:Citeer web (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Commonscat (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Coor title dms (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Coördinaten2 (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:First non empty (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Sjabloon:Infobox/afbeeldingbreedte (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Infobox/breedte (brontekst bekijken) (volledig beveiligd)
Sjabloon:Infobox archief (bewerken)
Sjabloon:Infobox generiek (brontekst bekijken) (volledig beveiligd)
Sjabloon:InterProject (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:MapsServer (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:References (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Sjabloon:Wikidata (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Wikidata afbeelding (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Zusterproject box (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Module:Arguments (bewerken)
Module:CoorCheck (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Module:If empty (bewerken)
Module:String (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Module:StringReplace (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Module:Wd (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Module:Wd/i18n (bewerken)

Terug naar Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/wiki/Internationaal_Instituut_voor_Sociale_Geschiedenis"