Brontekst bekijken van Henricus Aeneae

U hebt geen toestemming om deze pagina te bewerken, want:

Uw IP-adres bevindt zich in een bereik dat op alle wiki’s van de Wikimedia Foundation geblokkeerd is.

Deze blokkade is ingesteld door ‪Jon Kolbert‬. De opgegeven reden is Open proxy/Webhost: See the help page if you are affected .

Aanvang blokkade: 21 feb 2024 07:38
Einde blokkade: 21 feb 2029 07:38

Uw huidige IP-adres is 34.236.245.232. Het geblokkeerde bereik is 34.236.0.0/16.

Vermeld alle bovenstaande gegevens als u ergens op deze blokkade reageert.

Als u denkt dat u per abuis bent geblokkeerd, kunt u aanvullende informatie en instructies vinden in de Stewards Block Wizard.

U kunt de brontekst van deze pagina bekijken en kopiëren.

[[Bestand:Henricus Aeneaegrav.jpg|thumb|Henricus Aeneae]]

'''Henricus Aeneae''' (geboren als Henricus Aenee, [[Oudemirdum]], 19 [[Augustus (maand)|augustus]] 1743 - 1 [[november]] 1810) was een [[Nederland|Nederlandse]] wetenschapper.

==Biografie==
Henricus Aeneae werd geboren in het [[Friesland|Friese]] Oudemirdum als zoon van een [[predikant]], Eduardus Schultetus Aenee. Op aanraden van de rector van de plaatselijke [[Latijnse school]] in [[Leeuwarden (stad)|Leeuwarden]] die hij bezocht, gaf Henricus Aenee zijn achternaam een [[Latijn|Latijnse]] uitgang. Na de Latijnse school bezocht Aeneae de hogeschool in [[Franeker]], aanvankelijk om [[Docent|leraar]] te worden. In Franeker oefende hij zich in de [[wiskunde]] en [[natuurkunde]] onder de hoogleraren Nicolaas Ypeij en Antonius Brugmans. De enthousiaste Aeneae besloot een wetenschappelijke carrière in deze vakgebieden na te jagen. Hij werd door Jan van der Bildt en Wytze Foppes onderwezen in de [[optica]] en in het maken van [[telescoop (optica)|telescopen]].

Na zijn huwelijk ging hij in 1767 naar [[Amsterdam (stad)|Amsterdam]] om er leraar in de wiskunde te worden. Een van zijn leerlingen was het wonderkind [[Pieter Nieuwland]]. In 1769 werd hij in [[Leiden]] benoemd tot 'Meester in de Vrije Kunsten' en promoveerde hij tot doctor in de [[filosofie|wijsbegeerte]] met het [[proefschrift]] ''De congelatione'' ('Over bevriezing').

In 1778 werd Aeneae lid van het letterkundig-wetenschappelijke genootschap [[Felix Meritis]]. Hij was er een populair spreker over zijn vakgebieden. Zijn lidmaatschap van Felix Meritis was een van de vele functies die Aeneae - vooral in zijn latere levensjaren - bekleedde, vaak in overheidsdienst.<ref>{{Citeer web
| url = https://resources.huygens.knaw.nl/repertoriumambtsdragersambtenaren1428-1861/app/personen/8951|title = Biografie op website van de KNAW|last = |first =
| date = |website = Repertorium van ambtsdragers en ambtenaren 1428-1861|publisher = Huygens ING|accessdate = 24 mei 2014}}</ref>

Tot het jaar 1795 hield Aeneae zich voornamelijk bezig met lesgeven. Direct na de [[Bataafse Revolutie]] kwam Aeneae in overheidsdienst. Hij werd lid van het 'Comité van de [[Koninklijke Marine|Marine]]' en hield zich samen met twee scheepskapiteins, Story en Lucas, en een scheepsbouwer, Glavimans, bezig met het inspecteren van [[Oorlogsschip|oorlogsbodems]]. In 1798 werd hij in [[Frankrijk]] ontboden, om samen met de geleerde [[Jean Henri van Swinden]] in Parijs deel te nemen aan de besprekingen over het [[metriek stelsel]].<ref>{{Citeer boek |last= van der Aa|first= A.J.|date= (1852)|title= Biographisch woordenboek der Nederlanden. Deel 1.|url= https://www.dbnl.org/tekst/aa__001biog01_01/aa__001biog01_01_0149.php|location= [[Haarlem]]|publisher= J.J. van Brederode|page= 104|isbn= |accessdate= 24 mei 2014}}</ref>

Aeneae was na terugkomst uit Frankrijk nog onder andere adviseur in allerlei wiskundige, natuurwetenschappelijke en technische vraagstukken. Hij overleed op 1 november 1810 in [[Den Haag]].<ref>{{Link BioPort|id=02206941}}</ref>

==Enkele publicaties==
* ''Wiskundige Beschouwing van een hellend waterscheprad, door A.G. Eckhardt uitgevonden'' (twee delen; Amsterdam 1775).
* ''Verhandeling over de Molenwieken in het algemeen en over die, welke eene schroefwijze gedaante hebben, volgens de uitvinding van Jan van Deyl en Zoon'' (Amsterdam 1785).
* ''Rekenboek voor de Nederlandsche jeugd, uitgegeven door de [[Maatschappij tot Nut van 't Algemeen]]'' (twee delen; Amsterdam 1792).
* ''Iets over de waterweegkunde'' (Amsterdam 1808).<ref>{{Citeer boek |last= Kossmann, H. |first= P.C. Molhuysen|date= (1937)|title= Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek |url= https://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/nnbw/#source=10&page=2&accessor=accessor_index|location= tiende deel, Leiden|publisher= |page= 8|isbn= |accessdate= 24 mei 2014}}</ref>

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Aeneae, Henricus}}
[[Categorie:Nederlands wiskundige]]

In deze pagina ingevoegde pagina’s:

Sjabloon:Appendix (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Sjabloon:Aut (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Citeer boek (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Sjabloon:Citeer web (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Citeerslotjes (brontekst bekijken) (semibeveiligd)
Sjabloon:Link BioPort (bewerken)
Sjabloon:References (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Sjabloon:Sfnref (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)
Module:String (brontekst bekijken) (uitgebreid beveiligd)

Terug naar Henricus Aeneae.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/wiki/Henricus_Aeneae"