Brontekst bekijken van Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen

← Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen

U hebt geen toestemming om deze pagina te bewerken, want:

Uw IP-adres bevindt zich in een bereik dat op alle wiki’s van de Wikimedia Foundation geblokkeerd is.

Deze blokkade is ingesteld door ‪Jon Kolbert‬. De opgegeven reden is Open proxy/Webhost: See the help page if you are affected .

Aanvang blokkade: 21 feb 2024 07:38
Einde blokkade: 21 feb 2029 07:38

Uw huidige IP-adres is 35.173.50.174. Het geblokkeerde bereik is 35.173.0.0/16.

Vermeld alle bovenstaande gegevens als u ergens op deze blokkade reageert.

Als u denkt dat u per abuis bent geblokkeerd, kunt u aanvullende informatie en instructies vinden in de Stewards Block Wizard.

U kunt de brontekst van deze pagina bekijken en kopiëren.

=== Koninklijk Instituut van Wetenschappen ===
[[Bestand:Jan (Baptist) Kobell II (1778-1814). Schilder, in het uniform van een lid van het Koninklijk Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunsten Rijksmuseum SK-A-1170.jpeg|thumb|200px|Portret van Jan Kobell, in het uniform van een lid van het Koninklijk Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunsten]]
In de 18e eeuw werden er verschillende verenigingen opgericht die tot doel hadden de wetenschap te bevorderen. Voorbeelden van nu nog bestaande verenigingen zijn het [[Bataafs Genootschap der Proefondervindelijke Wijsbegeerte]], opgericht in 1761, en de [[Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen]] opgericht in 1752. De genootschappen waren lokaal, vaak per provincie, georganiseerd, maar leken qua organisatie en handelwijze sterk op elkaar. De genootschappen schreven prijsvragen uit; de beste verhandelingen werden gepubliceerd. Een in 1777 opgericht onderdeel van de Hollandsche Maatschappij, de [[De Oeconomische Tak van de Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen|Oeconomische Tak]], probeerde ondernemers aan te moedigen armen aan werk te helpen en door wedstrijden te organiseren kinderen voor het spinnen en de weefgetouwen op te leiden. De Oeconomische Tak was de voorloper van de huidige "Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel" (NMNH).

Nadat de provinciën verenigd waren in het [[Koninkrijk Holland]] als [[Franse Tijd in Nederland|Franse vazalstaat]], was er de wens een overkoepelend instituut van wetenschappen te vormen in navolging van het [[Institut de France]] te Parijs. Bij decreet van 4 mei 1808 werd door koning [[Lodewijk Napoleon]] het ''Koninklijk Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunsten'' opgericht. Dit instituut was de voorganger van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Het Koninklijk Instituut diende als adviesorgaan ten aanzien van cultuurbeleid en moest zich “''bezig houden met het volmaken der Wetenschappen en Kunsten, om derzelver vorderingen in het Rijk bij Buitenlanders bekend te doen worden, en uitvindingen of vorderingen elders gemaakt hier te lande in te voeren''”.

Het Koninklijk Instituut bestond uit vier klassen:
* De eerste klasse: de ''Koninklijke Maatschappij der Wetenschappen''
* De tweede klasse: de ''Koninklijke Hollandsche Maatschappij'' (voor Hollandse taal en Hollandse en vreemde letterkunde)
* De derde klasse: de ''Koninklijke Maatschappij der Geschiedenis en Oudheden''
* De vierde klasse: de ''Koninklijke Maatschappij der Schoone Kunsten''

De bij oprichting op 4 mei 1808 benoemde leden waren<ref>Kaa, D.J. van der en Y. de Roo (KNAW Press: 2008) ''De leden van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Een demografisch perspectief: 1808-2008'', p. 134-135 en 138-139</ref>:
<br /> <br />
'''''Eerste klasse'''''
{{Kolommen lijst|breedte=20 |compact=nee |inhoud=
*[[Henricus Aeneae]]
*[[Willem van Barneveld]]
*[[Jan Frederik van Beeck Calkoen]]
*[[Jan Blanken]]
*[[Andreas Bonn]]
*[[Sebald Justinus Brugmans]]
*[[Conrad Ludwig Brunings]] 
*[[Adriaan Gilles Camper]]
*[[Jacob Florijn]]
*[[Johan Pieter Fokker]]
*[[Matthijs Stevens van Geuns]]
*[[Adrianus François Goudriaan]]
*[[Johann Friedrich Hennert]]
*[[Jan Hendrik van Kinsbergen]]
*[[Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff]]
*[[Martinus van Marum]]
*[[Jean Henri van Swinden]]
*[[Gerardus Vrolik]] (''benoemd op 12 mei 1808'')
}}

'''''Tweede klasse'''''
{{Kolommen lijst|breedte=20 |compact=nee |inhoud=
*[[Willem Bilderdijk]]
*[[Rhijnvis Feith (1753-1824)|Rhijnvis Feith]] 
*[[David Jacob van Lennep (1774-1853)|David Jacob van Lennep]] (''benoemd op 12 mei 1808'')
*[[Cornelis Loots]]
*[[Johan Meerman]]
*[[Jonas Daniël Meijer]]
*[[Johannes van der Palm]]
*[[Jan Scharp]]
*[[Jacobus Scheltema (jurist)|Jacobus Scheltema]] (''benoemd op 12 mei 1808'')
*[[Matthijs Siegenbeek]]
*[[Petrus Weiland]]
}}

'''''Derde klasse'''''
{{Kolommen lijst|breedte=20 |compact=nee |inhoud=
*[[Jeronimo de Bosch]]
*[[Herman Boscha]] (''benoemd op 12 mei 1808'')
*[[Hendrik Constantijn Cras]]
*[[Paulus van Hemert]]
*[[Martinus Stuart]]
*[[Johan Valckenaer]]
*[[Jona Willem te Water]]
*[[Tileman Dothias Wiarda]]
*[[Hendrik van Wijn]]
*[[Joannes Willmet]] (''benoemd op 12 mei 1808'')
*[[Daniël Wyttenbach]]
}}

'''''Vierde klasse'''''
{{Kolommen lijst|breedte=20 |compact=nee |inhoud=
*[[Carolus Antonius Fodor]]
*[[Abraham van der Hart]]
*[[Jan Kobell]]
*[[Jacques Kuyper]]
*[[Charles-Henri Plantade]] 
*[[Johann Georg Rauppe]]
*[[Cornelis Sebille Roos]]
*[[Jean-Thomas Thibault]]
}}
<br/>
De wis- en natuurkundige Jean Henri van Swinden werd de eerste algemeen voorzitter.

Na de [[abdicatie]] van Lodewijk Napoleon, opheffing van het Koninkrijk Holland en inlijving bij het [[Eerste Franse Keizerrijk|Franse keizerrijk]] in 1810 mocht het instituut voorlopig doorgaan als ''Hollandsch Instituut''. Eind april 1812 betrok het instituut het Trippenhuis. Bij keizerlijk decreet van 21 oktober 1812 werd bepaald dat het instituut als ''Institut d'Amsterdam'' gehandhaafd zou worden. Na terugkeer van het [[Huis Oranje-Nassau]] in 1813, besloot de [[soeverein vorst]] op 2 februari 1814 dat het instituut door moest gaan met zijn werkzaamheden. Aanvankelijk kreeg het de naam ''Nederlandsch Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunsten'', maar op 6 april 1816 werd het instituut bij koninklijk besluit omgedoopt tot het ''Koninklijk-Nederlandsche Instituut van Wetenschappen, Letteren en Schoone Kunsten''.

Terug naar Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/wiki/Koninklijke_Nederlandse_Akademie_van_Wetenschappen"